Psikoloji Blogu

Orta yaş krizi genellikle 40–60 yaşlar arasında ortaya çıktığı düşünülen, bireyin kimliği, amaçları ve yaşamından tatmini gözden geçirdiği bir dönemdir. Popüler kültürde “40 yaş sendromu” olarak adlandırılan bu durum, çoğu kişi için aşılması gereken büyük bir kriz olarak sunulsa da araştırmalar gerçeğin böyle olmadığını vurgular. Pek çok çalışma, orta yaşta hayat memnuniyeti ve esenliğin gençliğe […]

“OKB nedir?” sorusu çoğu zaman yoğun temizlik, sürekli kontrol etme veya düzen takıntısı üzerinden yanıtlanır. Oysa OKB (obsesif kompulsif bozukluk) çok daha geniş bir belirti yelpazesine sahiptir. Kişinin istemediği hâlde zihnine tekrar tekrar gelen düşünceler, görüntüler veya dürtüler obsesyon; bunların yarattığı sıkıntıyı azaltmak, kötü bir olayın gerçekleşmesini önlemek ya da “tam doğru” hissetmek için yapılan tekrarlayıcı davranışlar ve […]

Boşanma, çoğunlukla derin bir kayıp ve stres deneyimidir. Boşanma, ölümden sonraki enstresli yaşam olaylarından biri olarak tanımlanır. Evliliğin sonlanması yalnızca iki bireyin ayrılması değil, aynı zamanda hayatın birçok alanında köklü değişiklikler demektir. Birdenbire ortak planların, günlük rutinlerin, gelecek hayallerinin yıkılması; kimlik, aidiyet ve gelecek güvencesi kaybı hissi yaratır. Araştırmalar, boşanmanın genellikle kaygı, depresyon, stres ve umutsuzluk ile ilişkili olduğunu […]

Gaslighting, son yıllarda ilişkiler hakkında konuşurken sık kullanılan kavramlardan biri hâline geldi. Kullanım alanı genişledikçe kelimenin anlamı da bulanıklaşmaya başladı. Bir kişinin sizinle aynı fikirde olmaması, yaşanan bir olayı farklı hatırlaması, savunmaya geçmesi veya hatasını kabul etmekte zorlanması tek başına gaslighting anlamına gelmez. Gaslighting daha sistematik bir örüntüyü tarif eder: Kişinin kendi hafızasına, algısına, değerlendirmelerine […]

Sosyal anksiyete bozukluğu, yoğun utanç veya olumsuz değerlendirilme korkusuyla sosyal ortamlarda görülen kaygıdır. Sorun, normal utangaçlıktan çok daha şiddetlidir. Sosyal anksiyetesi olan kişi başkalarının kendisini yargılayacağını düşünür, fiziksel belirtiler (terleme, titreme, kızarma, hızlı kalp atışı gibi) gösterme endişesi taşır. Bu kişiler genellikle sosyal etkinliklerden kaçınır veya zorunlu kaldığında yüksek strese girer. Örneğin, yabancılarla konuşmak, bir […]

Toksik ilişki, sağlıklı bir ilişkinin destekleyici işlevinin tam tersine, tarafların hem ruhsal hem de fiziksel sağlığını yıkıcı biçimde etkileyen bir iletişim ve etkileşim döngüsüdür. Toksik ilişki, “sağlıklı bir ilişkide beklendiği gibi bireye fayda ve destek sağlamak yerine ona zarar veren bir ilişki” olarak tanımlanabilir. Bu tür ilişkilerde partnerler sık sık suçlayıcı, küçümseyici ve aşağılayıcı tutumlar […]

Özgüven eksikliği, kişinin kendini yeterli, değerli ya da becerikli görmesini zorlaştıran; kararlarını, ilişkilerini ve günlük işlevselliğini etkileyebilen bir örüntüdür. Klinik açıdan bakıldığında bu durum tek başına net bir ruhsal bozukluk tanısı anlamına gelmez. Daha çok kişinin kendini değerlendirme biçiminde ortaya çıkan, kaygı, depresyon, sosyal çekinme ve kaçınma davranışlarıyla iç içe geçebilen bir sorun alanıdır. Bu […]

Travma, günlük dilde sık kullanılan ama çoğu zaman eksik anlaşılan bir kavramdır. Pek çok kişi travmayı yalnızca “çok kötü bir olay yaşamak” gibi düşünür. Oysa psikolojik travma (fizyolojik travmadan farklı), olayın kendisinden çok, kişinin o olayı nasıl yaşadığı ve sonrasında ruhsal işleyişinin nasıl etkilendiğiyle ilgilidir. Travma nedir, travma belirtileri nelerdir, psikolojik travma nasıl anlaşılır ve […]

“Narsist” kelimesi gündelik dilde çok hızlı kullanılıyor. Bir tartışmada bencil davranan kişiye, eleştiriye kapalı yöneticiye, ilişkide sürekli kendi ihtiyaçlarını öne koyan partnere bu etiket kolayca yapıştırılabiliyor. Oysa narsisizm tek parça bir yapı değildir. Kimi zaman kişilik özelliği düzeyinde görülür, kimi zaman klinik olarak belirgin işlev kaybına yol açan narsistik kişilik bozukluğu tablosuna dönüşür. Bu ayrımı […]

Gün içinde kaç kez kendinize sert davrandığınızı fark ediyorsunuz? Bir hata yaptığınızda, başarısız olduğunuzda ya da beklentilerinizi karşılayamadığınızda içinizden geçen ses nasıl konuşuyor? Pek çok kişi başkalarına gösterdiği anlayışı kendisine göstermekte zorlanır. Hatta birçok yetişkin, kendisini eleştirmenin daha başarılı, daha disiplinli ve daha güçlü olmanın yolu olduğuna inanır. Oysa psikoloji alanında son yirmi yılda yapılan […]